– For innfor døden, den som råkar oss alle, står vi overfor den same sanninga i livet, sanninga som også må romme nederlag, tap og død. Men krafta som rommer alt dette, når alt går tapt, er Evangeliet; sanninga om livet som toler vårt møte med døden, det som gjer det mogleg å puste ut når ein skal døy, var noko av det biskopen sa i talen sin. Heile talen kan du lesa lenger nede.
Til stades på gudstenesta var også fleire representantar for det offentlege Noreg. Politimester i Vest politidistrikt, Ane Kvaal og fylkesordførar Jon Askeland var tekstlesarar. Ordførar i Bergen, Marit Warncke, var med og tende ljos under forbøna.
Bergen domkor song, leia av domkantor Kjetil Almenning. Solist: Ørjan Hartveit.
Orgel: Domkantor Sigurd Melvær Øgaard.
I gudstenesta medverka elles domprost Gudmund Waaler og sokneprest Bjarte Nese, og frivillige frå Bergen domkirke menighet.
Kl. 18.00 var dei ei ny gudsteneste. Den var nokså lik den første, men hadde også nattverd.
Preike, sørgjegudsteneste i Bergen domkyrkje ved kong Haralds bortgang, 30.08.26. Ved biskop Ragnhild Jepsen.
Dette heilage evangeliet står skrive hjå evangelisten Matteus i det femte kapitlet:
Sæle dei som sørgjer,
dei skal bli trøysta.
Sæle dei audmjuke,
dei skal arva jorda.
Sæle dei som hungrar og tørstar etter rettferda,
dei skal bli metta.
Sæle dei miskunnsame,
dei skal få miskunn.
Sæle dei reine i hjartet,
dei skal sjå Gud.
Sæle dei som skaper fred,
dei skal kallast Guds born.
Slik lyder det heilage evangeliet.
Eit folk har mista sin konge.
Det omgjev oss på alle kantar desse dagane. Og det bind oss saman.
Vi kjenner at vi har mista ein som var vår ven, vår forsvarar,
ein vi kjente gjekk vegen saman med oss, om det var den beine eller den krokete.
Kong Harald har vore ein del av våre livs landskap.
Han gjekk med oss gjennom skiftande tider, gjennom gleder og sorger, gjennom kriser og kvardagar.
Han gret - også våre tårer -
då mørket låg over landet.
Han lo med oss i stunder av feiring og fest.
Han tok imot våre bører og vår skam:
For nokre var vissa om at Kongen hadde teke imot og lese brevet om ein tapt barndom, urett som var påført eller vørdnad som var røva frå dei, nok til at ein kunne reise seg og gå vidare.
Kongen tok imot.
Kongen bar børene til sine.
Nokre menneske gjev av livet sitt så dei etterkvart blir ein del av sjølve forteljinga om eit folk.
Så tett samanvevde blir våre liv,
at når dei døyr, kjenner vi ikkje berre tomrommet etter det eine mennesket.
Vi kjenner at noko i vår eiga historie har fått eit punktum.
Vi må stø kvarandre i denne tida,
så vi kan gå vidare saman.
I dag høyrer vi Jesu ord om dei som er sæle. -
Ord om menneske som sørgjer,
om dei audmjuke, om dei miskunnsame, om dei som skaper fred.
Kanskje er det underlege ord å høyre når ein konge er død.
For Jesus seier ikkje at vi blir sæle fordi vi har makt.
Han seier at vi blir sæle fordi Gud er nær - også når vi sørgjer, også når vi kjenner oss små, også når livet her på jorda tek slutt.
Ja, at det er dei som ikkje fyrst og fremst har ein konges privilegier som er dei sæle mellom oss.
Men at det tvert om er dei som ingenting har, i alle fall ikkje i ein målestokk vi bruker for å måle verd og verdi.
Kong Harald var fødd til si kongsgjerning.
Det var ei bør som var lagt på han, og som han bar for og med sitt folk. Kongsgjerninga sin nåde er å spegle noko som er gjeve oss, men som kan synast skjult. Det er vår von og ei gåve.
Det er ei gåve å sjå at våre kongar har kjent det som ei forplikting å gje rom til mønsteret etter Kristus:
Å sjå, å møte og å stå opp for sine medmenneske.
Å ta imot. Å bere børene for sitt folk.
Å styre landet med rettferd.
Kong Salomo, som i sitt ettermæle får namnet «den rettferdige kongen», fekk ein gong bod frå Gud om at han kunne be om kva han ville, og han skulle få det. Men Salomo bed ikkje om rikdom, siger over fiendar eller om eit langt liv, slik vi kunne tenke. Nei, han bed om at Gud vil gje han «eit lydhøyrt hjarte»
Eit lydhøyrt hjarte. Kva er det?
Det er eit hjarte som opnar seg for å lytte til det Gud vil seie; eit hjarte som er lydhøyrt overfor sine medmenneske.
Og alt dette så ein utviser klokskap og god dømekraft.
Eit lydhøyrt hjarte hjå ein konge. -
Det er eit hjarte som evnar å skilje mellom godt og vondt, og har som mål at folket må oppleve rettferd.
Kong Salomo peiker i si kongsgjerning fram mot den evige, rettferdige kongen, Jesus Kristus. Salomo såg seg som ein ombodsmann, ein talsperson for dei fattige, dei som lid urett, minoritetar mellom oss, dei som sørgjer og er redde. Lik dei Jesus lyfter fram i saligprisingane: Sæle er dei.
Sæle er dei reine av hjartet.
Det er ein motsats til å vere taktisk, bereknande.
Viss vi ikkje trudde det var noko sant i det, ville orda vere utan von.
For vi treng å tru at det er sant, alt dette! At det ikkje er dei - i våre auge – maktsterke tinga i tilveret som er dei mest kraftfulle.
Ein konge kan også leve i den nåden det er å vere ein reiskap i å falde ut desse sanningane i verda.
Og kanskje var det dette vi kjende at kong Harald spegla for oss, mellom anna gjennom sine frigjerande, samlande taler. - Taler vi skattar og tek fram desse dagane, fordi dei held fram sanningar ved livet som gjorde at vi senka vernet vi hadde sett om oss sjølve.
Ein konge er ikkje konge utan sitt folk og det som bind oss saman: Guds skaparkraft –
Trongen til miskunn og nåde.
Dette er sant menneskeleg.
Kong Harald såg, på same måte som vår nye Kong Haakon gjev uttrykk for,
at han trengte Guds kraft til si kongsgjerning.
Den krafta er gjort verkeleg i Jesus Kristus:
Sjølv døden er overvunne av kjærleiken. Det er guddomleg og opnar vår veg frå død til liv. For innfor døden, den som råkar oss alle, står vi overfor den same sanninga i livet, sanninga som også må romme nederlag, tap og død.
Men krafta som rommer alt dette, når alt går tapt, er Evangeliet; sanninga om livet som toler vårt møte med døden, det som gjer det mogleg å puste ut når ein skal døy.
Eit folk har mista sin konge, vår konge - som hadde eit lydhøyrt hjarte.
Vi takkar for alt Kong Harald var for oss, og vi ber:
Gud, la ditt evige lys skine for han.
Ære vere Faderen og Sonen og Den heilage Ande, vår Skapar, Frigjerar og Livgjevar, som var og er og vera skal ein sann Gud frå æve og til æve. Amen
Foto frå sørgjegudstenestene (blir oppdatert)
1 av 3